او پاى خود را جنباند بهر كدام كه پاى او بخورد او را بجاى خود ببرد و اين بازى را خرسك نيز خوانند و به عربى حجوره خوانند [ بفتح حاى مهمله و تشديد جيم مضموم و فتح راى مهمله ] و خيزگير بحذف باء « 1 » نيز آمده در فرهنگ خيزه‌گر « 21 » نيز آمده [ باضافهء هاء ] . خواركار - يعنى ستمكار و خوارى كننده را گويند . مثالش منوچهرى گويد : بيت تو خوار كار تركى من برد بار عاشق * زشتست خوار كارى خوبست بردبارى كذا فى الشرفنامه و در فرهنگ خواركار بمعنى دشنام ده و خواركارى دشنام دهى باشد و خوارىخوار دشنام شنو باشد . خار - معروف « 22 » . شيخ سعدى گويد : بيت نه بلبل بر گلش تسبيح خوانيست * كه هر خارى بتسبيحش زبانيست و در فرهنگ بمعنى ناز و كرشمه نيز آورده و بمعنى خارنده و بمعنى امر بخاريدن نيز آمده « 23 » . خمار - [ بضم خاء ] در فرهنگ نام شهريست منسوب بخوبان در ختا « 2 » و به عربى ملالتى باشد كه بعد از كيفيت شراب باشد « 24 » مثال هر دو معنى استاد فرخى گويد : بيت تو بار خداى همه خوبان خمارى * در عشق تو هر روز مرا تازه خماريست خرادمهر « 3 » - نام آتشگاهيست كه در زمان بابك بود . مثالش حكيم فردوسى فرمايد : شعر چو آذرگشسپ و چو خرادمهر * فروزان بكردار گردان سپهر خور - [ بضم و سكون واو ] آفتاب و روز يازدهم از ماه و بمعنى امر به خوردن نيز آمده مثال اين سه معنى مسعود سعد گويد : بيت « 4 » روز خورست اى به دو رخ همچو خور * تافت خور از چرخ فلك باده « 5 » خور و بمعنى خورنده نيز آمده و نيز خوردنى باشد از طعام و جز آن كه روز به آن گذرانند « 6 » و نيز مزه را گويند و نام كوشك نعمان بن منذر كه خورنق نيز مىگويند و اين از شرفنامه منقولست و نام فرشته‌اى نيز باشد كه موكلست بر نير اعظم و تدبير مصالحى كه در روز خور واقع شود به او متعلقست « 25 » . خسروانى گويد :

--> ( 1 ) « الف » : باء . ( 2 ) اصل : خطا . ( متن تصحيح قياسيست ) . ( 3 ) اين لغت فقط در « غ » آمده است . ( 4 ) كلمه از « ن » است . ( 5 ) « س » « الف » : ماده . ( 6 ) « الف » گذراننده . ( 21 ) در برهان خيزه‌گير ضبطست . ( 22 ) يعنى : چيزى نوك تيز و خراشنده كه بر كرانه‌هاى ساقهء گل‌ها رويد چنان كه در گل سرخ و هم گياهى است كه جميع ساقه‌ها و شاخه‌هاى آن به نوكهاى تيز و برنده منتهى شود و آن را ورك نيز گويند و مجازا هر چيز نوك تيز و خراشنده كه به شكل خار باشد . ( 23 ) در برهان معنى سنگ خارا و ماه بدر يعنى ماه شب چهارده نيز هست . ( 24 ) در برهان است كه بكسر اول سرپوش و مقنعهء زنان را گويند و بفتح اول و ثانى مشدد در عربى شراب فروش باشد . ( 25 ) در برهان بمعنى روشنى بسيار و خوردنى اندك و نوعى از چلپاسه نيز هست .